وبلاگ ۱۰ ک ۱۰ مالی
( دهکده مالی مجــری و مشا و ره در کلیــه ا مور مالی و مالیاتی و حسابرسی** تماس بامدیر ** ۸ ۴ ۴ ۳ ۹ ۳ ۲ ۲ ۱ ۰۹ )
1385/07/03
پرسش و پاسخ حسابداری-قسمت ۱

 

 

   سوال1

       با توجه به اینکه اکثر شرکتها جهت محاسبه استهلاک داراییهای ثابت از جدول استهلاکات مندرج در قانون مالیاتهای مستقیم استفاده می نمایند ، چنانچه جدول مزبور در قانونمالیاتهای مستقیم نسبت به قانون قدیم تغییر یابد , سئوالات زیر در رابطه با رعایت جدول استهلاکات جدید مطرح می باشد : الف – در صورتیکه روش استهلاک تغییـر ننموده , لیکن نرخ استهلاک تغییـر نموده باشد , آیا اینگونه تغییـرات , تغییـر در بر آورد محسوب می گردد ؟ ب – در صورتیکه روش محاسبه استهلاک از نزولی به مستقیم و یا بالعکس تغییـر یافته باشد , آیا  تغییـر مذکور , تغییـر در روش تلقی می گردد ؟

       پاسخ1

       ازآنجاییکه محاسبه استهلاک و تخصیص آن به دوره های مالی در وهله اول مستلزم  ملحوظ داشتن سه عامل بهای تمام شده,عمر مفید و ارزش اسقاط می باشد و دو عامل خیرالذکر (عمر مفید و ارزش اسقاط) مبتنی بر برآورد بوده و منفک از روش محاسبه ستهلاک است , لذا تغییـر در نرخ استهلاک , بدون تغییـر در روش استهلاک , تغییـر در برآورد (پاسخ قسمت الف) و در صورتیکه ارزش اسقاط و یا عمر مفید داراییها تغییـر نکرده و صرفاً روش محاسبه استهلاک تغییـر کرده باشد , اینگونه تغییـرات , تغییـر در روش تلقی می گردد (پاسخ قسمت ب ) . بدیهی است با توجه به مراتب مذکور , تغییـر در روش توأم با تغییـر در عمر مفید و یا رزش اسقاط , در صورتی که تفکیک آن مشکل باشدتغییـر در برآورد تلقی خواهد شد       

       سوال2

       موجودی قند و شکر در پایان سال مالی در انبارهای شرکت ( صنایع قند و شکر )  که به صورت موقت به سازمان قند و شکر تحویل شده , آیا می تواند فروش قطعی  تلقی شود یا خیر ؟ توضیح اینکه طبق رویه معمول در صنعت قند و شکر موجودیهای   فوق الذکر فروخته شده تلقی می شود .

       پاسخ2

       در آمد در حسابداری اساساً هنگامی شناسایی می شود که فرآیند کسب سود کامل

      شده باشد , یعنی مبادله ضروری انجام پذیرفته و کلیه مزایا و مخاطرات قابل ملاحظه مالکیت به خریدار منتقل شده و فروشنده هیچگونه ابهام قابل توجهی نسبت به مابه ازای حاصل از فروش کالا , هزینه های مربوط به خرید و یا تولید کالا و  سایر هزینه های مربوط و همچنین میزان کالاهای برگشتی , نداشته باشد ، باتوجه ه مطالب بالا و مفاد قراداد منعقده (موردعمل )بین شرکت و سازمان قند و شکر ,  فرآیند کسب سود در خاتمه تولید و تحویل موقت کالا اساساً کامل شده محسوب می شود و لذا موجودی قند و شکر در پایان سال مالی در انبارهای شرکت (صنایع قند و شکر ) که به صورت موقت به سازمـان قند و شکر تحویـل شده , به عنـوان فروش ناسایـی می گردد.      

       سوال3

       یکی از رویه های معمول حسابداری در شرکتهای تولید کننده انواع مختلف شیشه در  ارتباط باکوره های ذوب شیشه چنین است که دربدو?امر و پس ازآماده سازی کوره ها    , برای تعمیرات اساسی آتی این کوره ها (تعویض آجرهای نسوز درون کوره)که هر چهار سال یک بار انجام می گیرد , هزینه های لازم با توجه به عامل تورم پیش بینی می شود سپس در پایان هر سال مالی یک چهارم هزینه های پیش بینی شده به حساب هزینه تعمیرات اساسی بدهکار و به حساب ذخیره تعمیرات بستانکار می گردد.?هزینه تعمیرات در پایان هر سال به صورت سود و زیان و ذخیره تعمیرات از  طریق انعکاس در ترازنامه به دوره های بعد انتقال می یابد.در انتهای سال   آخر(چهارم ) که آجرهای نسوز دورن کوره ها تعویض و تعمیرات اساسی انجام می شود , هزینه های واقعی انجام شده برای تعمیرات از محل ذخیره تعمیرات ایجاد شده تأمین و مانده ذخیره نیز به صورت سود و زیان منتقل می گردد. ضمناً در اولین دوره چهار ساله که کوره های ذوب شیشه احداث شده است , علاوه بر هزینه تعمیرات سالانه که بر اساس رویه بالا محاسبه و در صورت سود و زیان سالانه منعکس شده  است , برای کل کوره ها نیز هزینه استهلاک محاسبه و از سود خالص سالانه کسر  گردیده است . اکنون سئوالی که مطرح می شود این است که آیا رویه مشروح بالا نانچه آثار ریالی آن بر صورتهای مالی با اهمیت باشد , از لحاظ حسابداری و  گزارشگری مالی , جزء روشهای پذیرفته شده حسابداری محسوب می شود ؟

       پاسخ3

       رویه پیش بینی هزینه تعمیرات آتی در مورد تعمیرات جزئی و به ویژه برای دوره های کوتاه مدت کمتر از یکسال (مثلاً , هنگام تهیه صورتهای مالی میان دوره ای ) می تواند قابل قبول باشد , اما چنانچه این رویه برای دوره های طولانی مدت , نظیر چهار ساله , بکار گرفته شود , به دلایل مشروح در زیر نمی تواند جزء روشهای پذیرفته شده حسابداری محسوب شود : 1. در حال حاضر یکی از خصوصیات و ویژگیهای کیفی اطلاعات حسابداری قابلیت اتکاء این گونه اطلاعات است . اطلاعات حسابداری هنگامی قابلیت اتکاء دارند که قابل اثبات و قابل تأیید بوده یعنی مبتنی بر شواهد و مدارک عینی و مثبته باشند. علی الاصول اطلاعات صرفاً پیش  بینی شده به ویژه اطلاعاتی که از اعمال رویه مزبور در شرکتهای تولید کننده شیشه , حـاصل می شود , بـدلیل فقـدان قابلیت اتکاء نمـی تواند اطلاعـاتی قابل  تأیید و قـابل اثبـات بـاشد. 2. منظور کردن هزینه بر آوردی تعمیرات اساسی در  صورت سود و زیان هر سال بر مبنای پیش بینی و ملحوظ داشتن تورم سالهای آتی , در حالی که هنوز واقعا ً‌تعمیراتی انجام نشده است , انحرافی آشکار از اصل بهای تمام شده تاریخی در ارتباط با شناخت هزینه هاست , حال آن که در حال حاضر  , مبنای اساسی برای گزارشگری مالی و تهیه صورتهای مالی سالانه در ایران ,

      ارزشهای تاریخی است و نه ارزشهای جاری , ارزشهای جایگزینی و امثالهم . 3. چنانچه بکار گیری رویه پیش بینی هزینه تعمیرات اساسی آتی کوره های ذوب شیشه برای دوره های طولانی مدت مجاز شناخته شود , هیچ ابزار منطقی که بتوان بر  اساس آن شرکتها را از بکار گیری این رویه در مورد سایر داراییها نظیر , ماشین   آلات , تأسیسات و امثالهم منع کرد , وجود ندارد. 4. اعمال این دو?رویه در  اولین دوره چهار ساله باعث می شود که به گونه ای غیر واقع بینانه در ارتباط  با آجرهای نسوز هم هزینه استهلاک سالانه و هم هزینه تعمیرات سالانه ملحوظ

      شود. 5. نتیجه اعمال این رویه این است که در ابتدای هر یک از دوره های چهار ساله , به استثنای اولین دوره چهار ساله , پس از انجام تعمیرات اساسی و آجر  چینی کوره ها , علی رغم این که کوره ها کامل و صد در صد قابل بهره برداری است  , اما ارزش ترازنامه ای آنها دست کم در ارتباط با آجرهای نسوز , ناچیز گزارش  شود. 6. یکی از آثار اعمال این رویه اشکال و سر در گمی در طبقه بندی و گزارشگری مانده حساب ذخیره تعمیرات اساسی در ترازنامه پایان سالهای اول , دوم  و سوم در هر یک ار دوره های , چهار ساله مرتبط با تعمیر کوره هاست. 7. ایراد     دیگر اعمال این رویه این است که انتقال تفاوت بین مانده حساب ذخیره تعمیرات و مخارج انجام شده واقعی در پایان هر یک از دوره های چهار ساله به صورت سود و  زیان , صحیح نیست زیرا تفاوت مزبور اساساً‌ ماهیت سرمایه ای دارد. 8. نهایتاً  این که شناسایی کلیت کوره به عنوان یک دارایی استهلاک پذیر ایراد دارد , زیرا  بین عمر مفید بدنه کوره و عمر مفید آجر های نسوز درون آن که مشمول تعمیرات اساسی قرار می گیرد , تفاوت عمده وجود دارد. راه حل پیشنهادی کمیته فنی :  کمیته فنی با توجه به اشکالات و نارساییهای مشروح بالا که ناشی از اعمال رویه    پیش بینی هزینه تعمیر در شرکتهای تولید کننده شیشه است , اعتقاد دارد که به جای شناسایی کلیت کوره ها به عنوان یک دارایی باید بدنه کوره و آجرهای نسوز  درون آن اساساً به عنوان دو دارایی کاملاً جداگانه شناسایی و سپس استهلاک   سالانه بر اساس عمر مفید بر آوردی هر یک از این دو دارایی محاسبه گردد .   علاوه بر این , در خاتمه هر یک از دوره های چهار ساله که آجرهای نسوز دورن  کوره ها تعویض می شود , باید ارزش تاریخی و استهلاک انباشته مربوط به این   آجرها از حسابها خارج و مخارج تعمیرات اساسی انجام شده جایگزین داراییهای  خارج شده گردد.      

       سوال4

       چاپ و انتشار کتب مستلزم صرف مخارجی است که با توجه به ماهیت خاص فعالیتهای انتشاراتی واقع می شود . با توجه به اینکه بعضی از عناوین کتب منتشره ممکن است محدود به چاپ اول نباشد و در چند نوبت چاپ شود , نحوه بحساب گرفتن مخارج  مزبور از نظر تطابق با در آمدهای مکتسبه چگونه است ؟ آیا اینگونه مخارج را می  توان در سال وقوع ، هزینه تلقی نمود

       پاسخ4

       باتوجه به اینکه انجام بر آورد معقول و مستند در مورد دفعات و تیراژ چاپ کتب  منتشره بسهولت میسر نبوده و در صورت انجام نیز با تردید همراه است , کل مخارج   چاپ اول باید به عنوان بهای تمام شده نخستین چاپ تلقی و متناسب با فروش به  هزینه منظور گردد. چنانچه مدیریت نسبت به چاپ مجدد کتابهایی اطمینان معقولی  داشته باشد و بتواند دفعات و تیراژ چاپ را بطور منطقی برآورد نماید , مخارج   مورد بحث (مانند تهیه فیلم و زینک ) , در صورت اهمیت و با در نظر گرفتن عمر   مفید اقلام مزبور باید بین دفعات و تیراژ چاپ سرشکن گردد . به علاوه , مدیریت باید امکان بازیافت یا انتفاع متصور از انتقال اینگونه مخارج به دوره های آتی را در پایان هر دوره ارزیابی کند .      

       سوال5

       نحوه برخورد حسابداری با مزایای پایان خدمت کارکنان چگونه است ؟

       پاسخ5

       رعایت راه حلهای زیر (حسب مورد ), در صورت با اهمیت بودن آثار ریالی ,   الزامی است : 1. در مواردی که طبق قوانین و مقررات موضوعه , قرارداد فی ما   بین شرکت و کارکنان و یا ضوابط , عرف و رویه های موجود , شرکت ملزم به پرداخت  مزایای پایان خدمت به کارکنان خود باشد و این مزایا بر اساس مدت سنوات خدمت هر یک از کارکنان به کلیه آنها تعلق گیرد , لازم است در پایان هر سال مالی بدهی شرکت از این بابت تا تاریخ ترازنامه برآورد و به عنوان ذخیره مزایای  پایان خدمت کارکنان در حسابها منظور گردد. این ذخیره در ترازنامه در زمره  بدهیهای غیر جاری طبقه بندی می شود. 2. چنانچه شرکت قبلاً برای مزایای پایان خدمت کارکنان خود ذخیره ای در حسابها منظور نکرده باشد , اما در پایان سال  مالی جاری نسبت به ایجاد ذخیره از این بابت تصمیم گیری کند , آثار سال جاری  ناشی از ایجاد ذخیره باید به حساب هزینه های مربوط ( حسب مورد : سر بار  کارخانه , توزیع و فروش و عمومی و اداری ) منظور شود .در مورد نحوه انعکاس  محاسبات مربوط به سنوات قبل جهت اندازه گیری نتایج عملیات , حسب مورد , طبق  یکی از حالات زیر برخورد خواهد شد : الف ) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود داشته , اما نادیده گرفته شده است , با آثار مربوط به سنوات قبل باید به عنوان اصلاح اشتباه دوره های قبل برخورد  شود. ب) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود نداشته و در سال جاری به وجود آمده باشد , آثار محاسباتی مربوط به سنوات قبل  اصلاح اشتباه نبوده , بلکه بایـد با آن به عـنوان یک قلم استثنایی برخورد  نموده و آن را در صورت سود و زیان به طور جداگانه نشان داد. 3. چنانـچه شرکت  تحت شرایط خاص و به طور مقطعی ناگزیر از و یا مایل به پرداخت مزایای پایان  خدمت بـه برخی از کارکنان خود باشد , در این حالت معمولاً نیاز به تأمین  ذخیره ای از این بابت نبوده و توصیه می شود مبالغ پرداختی همزمان با پرداخت ,   به هزینه دوره منظور و در گروه سایر در آمد ها و هزینه ها منعکس شود.   

       سوال6

       نحوه برخورد حسابرس مستقل و بازرس قانونی با حق مدیریت ,حق سرپرستی , حق  سرویس دهی و نظایر آن که بر مبنای درصدی از فروش شرکت یا سهمی از هزینه های   سازمان پوشش دهنده تعیین و پرداخت می شود , از لحاظ انعکاس موضوع در گزارش  حسابرس مستقل و بازرس قانونی چگونه است ؟

       پاسخ6

       در حال حاضر شرکتهای تحت پوشش غالباً مبالغی را تحت عناوین حق مدیریت و نظایر آن بر اساس مقررات , قرارداد و یا عرف به سازمانهای پوشش دهنده اختصاص  داده و پرداخت می کنند . این عمل از دو جنبه , یکی از لحاظ حسابداری و حسابرسی و دیگری از جنبه رعایت مقررات قانونی به شرح زیر بررسی و در گزارش   حسابرس مستقل و بازرس قانونی , قبل یا بعد از اظهار نظر ( حسب مورد ) درج می شود : الف حسابداری و حسابرسی با عنایت به اصول شناخت هزینه , مبالغ تخصیص  یافته توسط شرکت تحت عناوین فوق تا زمانی که شواهد و مدارکی دال بر حذف آن جود نداشته باشد , هزینه دوره تلقی و بر حسب ماهیت , طبقه بندی می شود . به طور مثال اینگونه مبالغ چنانچه به صورت اجرت المثل مدیریت تخصیص یابد , نظیر حق مدیریت و سرپرستی , حتی اگر مبنای محاسبه آن میزان فروش باشد , در گروه هزینه های عمومی و اداری طبقه بندی می گردد .بنابر این عدم شناخت و انعکاس یا  طبقه بندی نادرست اینگونه هزینه ها در صورت سود و زیان , در صورت اهمیت , منجر به ارائه گزارش مشروط توسط حسابرس مستقل خواهد گردید. ب رعایت مقررات قانونی مبالغ تخصیص یافته تحت عناوین فوق , معمولاً توسط اکثریت اعضای هیأت  مدیره شرکت که منتخب سازمان پوشش دهنده هستند , به تصویب می?رسد و یا با عقد قرارداد یا نظایر آن ( با درج جزئیات یا بدون آن ) تعیین و بدین ترتیب مستند       می گردد, اما این اقدامات , لزوماً در جهت رعایت صرفه و صلاح شرکت و یا حقوق سایر سهامداران ( به جز سازمان پوشش دهنده ) نیست و باید در بندهای بعد از اظهار نظر (به شرح بندهای 1 و 2 صفحه بعد ) درج گردد. 1. رعایت صرفه و صلاح   شرکت هیأت مدیره هر شرکت باید ضرورت , تناسب و منافع اقتصادی حاصل از هزینه  های مرتبط با خدمات دریافتی را با دلیل و مدرک توجیه کند .اما از آنجا که بالغ تخصیص یافته تحت عناوین فوق الذکر عمدتاً بر اساس در صدی از فروش شرکت  یا سهمی از هزینه های سازمـان پوشش دهنده تعییـن می گردد, توجیه اقتصادی اشاره شده در بالا کمتر امکان پذیر است . به همین دلیل لازم است این موضوع به  شرح زیر گزارش شود:- ”در سال / دوره مالی مورد گزارش , به موجب قرارداد /  توافق نامه / صورت حساب , مبلغ میلیون ریال به عنوان حق مدیریت / حق سرپرستی  . . . به (سازمان پوشش دهنده ) اختصاص یافته است . حدود , تناسب و میزان دمات ارائه شده در قبال مبالغ تخصیص یافته و رعایت صرفه و صلاح شرکت در این مورد برای این مؤسسه مشخص نیست“ 2. رعایت حقوق سایر سهام داران تعیین و تصویب مبالغی تحت عناوین یادشده بالا ( توسط هیأت مدیره ) در 2 حالت ذیل قابل بررسی ست :- 1-2 ) درصورتیکه سازمان پوشش دهنده از اعضای هیأت مدیره شرکت باشد ,  چنین تصویبی از مصادیق ماده 129 اصلاحیه قانون تجارت تلقی می شود و بایستی دون شرکت مدیر ذینفع در رأی گیری صورت گرفته باشد , در هر حال لازم است کلیه شرایط مقرر در ماده مذکور ازسوی هیأت مدیره شرکت , بازرس قانونی و مجمع عمومی  صاحبان سهام رعایت گردد. 2-2 ) درصورتیکه سازمان پوشش دهنده عضو هیأت مدیره شرکت نباشد, چنین تصویبی از نقطه نظر رعایت یکسان حقوق صاحبان سهام ( موضوع ماده 148 اصلاحیه قانون تجارت) باید مورد توجه بازرس قرار گرفته و عبارت  مندرج در بند”1 “فوق به شرح زیر ادامه یابد :- ” . . . . . . مضافاً در این خصوص رعایت مفاد ماده 148 اصلاحیه قانون تجارت ( موضوع رعایت یکسان حقوق صاحبان سهام) توسط هیأت مدیره شرکت برای این مؤسسه محرز نگردیده است .“ در صورت عدم طرح و تصویب موضوع توسط هیأت مدیره شرکت , عبارت مندرج در بند”1 “  فوق باید به ترتیب زیر تعدیل شود :- ” در سال / دوره مـالی مورد گزارش , به موجب قـرارداد / توافق نامه / صورت حساب , مبلغ ?????? میلیون ریال به عنـوان ق مدیریت / حق سرپرستی / . . . . بدون تصویب هیأ‌ت مدیره به ??????? (سازمان وشش دهنده ) اختصاص یافته است . حدود, تناسب و میزان خدمات ارائه شده در  قبال مبالغ تخصیص یافته و رعایت صرفه و صلاح شرکت در این مورد برای مؤسسه   شخص نیست . مضافاً ، در این خصوص رعایـت مفاد مـاده 148 اصلاحیه قانـون  تجارت ( موضوع رعایت یکسان حقوق صاحبان سهام ) توسط هیأت مدیره شرکت برای این مؤسسه محرز نگردیده است.“

 

 


*****مشاور شما در امور مالی ومالیاتی وحسابرسی09122393448*****
مشاوره مالی** 09122393448
آرشیو
موضوع بندی
مشاورشما 09122393448

تعداد بازدیدکنندگان : 1683548
<>
عضویت در دهکده مالی
ایمیل شما :
بازدید از گروه دهکده مالی